Limited şirketler, küçük ve orta ölçekli işletmelerin en sık tercih ettiği şirket türlerinden biridir. Bu tür şirketlerde ortakların hak ve yükümlülükleri, hem Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) belirlenmiştir hem de şirket sözleşmesiyle düzenlenebilir. Ortakların hak ve yükümlülüklerini anlamak, hem şirketin düzgün bir şekilde işlemesini sağlar hem de ortaklar arasındaki anlaşmazlıkların önlenmesine yardımcı olur.
Ortakların Hakları
• Sermaye ve Kar Payı Hakkı
Limited şirket ortakları, şirkete koydukları sermaye oranında şirketin karından pay alma hakkına sahiptir. Ancak bu hak, şirketin yıllık bilançosunda kar elde edilmesi durumunda geçerlidir. Şirket sözleşmesinde farklı bir düzenleme yoksa, kar payı sermaye oranına göre dağıtılır.
• Yönetim ve Temsil Hakkı
Ortaklar, şirket yönetimine katılma ve şirket işlerini yönlendirme hakkına sahiptir. Şirket sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe, ortaklar genel kurulda oy kullanarak karar alma sürecine katılır. Bazı durumlarda, ortaklardan biri ya da birkaçı şirketi temsil ve idare etmekle görevlendirilebilir.
• Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı
Ortaklar, şirketin mali durumu ve faaliyetleri hakkında bilgi alma hakkına sahiptir. Bu hak, ortakların şirket hesaplarını ve kayıtlarını inceleyerek şirketin durumunu değerlendirmelerine olanak tanır.
• Genel Kurulda Oy Hakkı
Genel kurul, limited şirketlerin en yüksek karar organıdır. Ortaklar, sermaye payları oranında genel kurulda oy kullanma hakkına sahiptir. Önemli kararlar, genellikle genel kurulun onayını gerektirir.
• Tasfiye Sonrası Haklar
Şirket tasfiye sürecine girerse, ortaklar şirketin mal varlığının dağıtılmasında hak sahibidir. Bu hak, şirket borçlarının ödenmesinin ardından kalan varlıkların sermaye paylarına göre dağıtılmasını içerir.
Ortakların Yükümlülükleri
• Sermaye Taahhüdü
Ortakların en temel yükümlülüğü, şirkete koymayı taahhüt ettikleri sermayeyi ödemektir. Sermaye taahhüdünün yerine getirilmemesi, hem şirketin mali yapısını zayıflatabilir hem de hukuki yaptırımlara yol açabilir.
• Şirket Sözleşmesine Uyum
Ortaklar, şirket sözleşmesinde yer alan hükümlere uygun hareket etmekle yükümlüdür. Şirket sözleşmesine aykırı davranışlar, ortaklık haklarının kaybına veya hukuki yaptırımlara neden olabilir.
• Şirket Zararlarının Karşılanması
Şirketin faaliyetlerinden kaynaklanan zararlar, sermaye taahhüdü dışında ortakların sorumluluğunu doğurmaz. Ancak bazı durumlarda, şirket borçları nedeniyle alacaklılar ortakların şahsi mal varlığına başvurabilir. Bu durum, özellikle şirketin iflası halinde ortaya çıkar.
• Rekabet Yasağı
Ortaklar, şirketle aynı alanda faaliyet gösteren başka bir işletmeye ortak olamaz veya şirkete rakip olacak şekilde ticari faaliyetlerde bulunamaz. Rekabet yasağının ihlali durumunda, şirket tazminat talebinde bulunabilir.
• Şirket Faaliyetlerine Katkı
Ortakların, şirketin gelişimi ve başarısı için gerekli katkıyı sağlaması beklenir. Özellikle yönetim yetkisine sahip ortaklar, şirket işlerini özveriyle yürütmekle yükümlüdür.
Limited Şirketlerde Ortaklık Hakkını Koruma
Ortakların haklarını koruması ve yükümlülüklerini yerine getirmesi, şirketin sağlıklı bir şekilde işlemesi açısından kritiktir. Hukuki bir sorunla karşılaşıldığında, şirket sözleşmesine ve TTK’ya uygun hareket edilmesi büyük önem taşır. Bu nedenle, bir avukata danışmak, ortaklık ilişkilerinin hukuki boyutlarını anlamak ve doğru adımları atmak için önemlidir.
Şahin & Şahin Hukuk Bürosu 
Yorum bırakın