İş Kazası Durumunda İşveren ve İşçinin Sorumlulukları

İş kazası, işçinin işyerinde ya da işin yürütümü sırasında uğradığı kazalar olarak tanımlanır ve hem işveren hem de işçi açısından önemli hukuki sonuçlar doğurur. Bu tür kazalarda işverenin yükümlülüklerini yerine getirmemesi ciddi yasal yaptırımlara yol açabilir. Aynı şekilde işçinin de yükümlülüklerine uygun hareket etmesi önemlidir.

İş Kazasının Tanımı ve Kapsamı

İş kazası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda tanımlanmıştır. Buna göre iş kazası;

            •          İşçinin işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen,

            •          İşverenin işçiyi bir görevle başka bir yere gönderdiği sırada gerçekleşen,

            •          İşçinin işveren tarafından sağlanan bir araçla işe gidip gelirken yaşadığı,

            •          İşverenin gözetimi altındaki bir faaliyette meydana gelen, olayları kapsar.

İşverenin Sorumlulukları

            •          İş Sağlığı ve Güvenliği Tedbirleri:
İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almalı, çalışanlarına güvenli bir çalışma ortamı sağlamalıdır. Bu kapsamda;

           •          Kişisel koruyucu donanımların sağlanması,

           •          Çalışanlara eğitim verilmesi,

           •          İş yerinin düzenli olarak denetlenmesi zorunludur.

            •          Kazanın Bildirilmesi:
İş kazası, işveren tarafından derhal Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilmelidir. Bu bildirim, kazadan sonraki üç iş günü içinde yapılmalıdır. Aksi halde işverene idari para cezası uygulanabilir.

            •          Tazminat Sorumluluğu:
İşveren, iş kazasının meydana gelmesinde kusurlu bulunursa, işçiye veya işçinin ailesine maddi ve manevi tazminat ödemekle yükümlü olabilir.

            •          Kazanın İncelenmesi:
İşveren, kazanın meydana geliş koşullarını araştırmalı ve önleyici tedbirler almalıdır. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu olan işyerlerinde bu durum kurula raporlanmalıdır.

İşçinin Sorumlulukları

            •          İş Sağlığı ve Güvenliği Kurallarına Uygun Davranma:
İşçi, işveren tarafından belirlenen iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymak ve kendisine sağlanan ekipmanları kullanmakla yükümlüdür.

            •          Kazayı Bildirme:
İşçi, kazayı derhal işverene veya işyerinde ilgili birime bildirmelidir. Bildirimin zamanında yapılmaması, hak kaybına yol açabilir.

            •          Hukuki Sürece Katkı Sağlama:
İşçi, olayla ilgili bilgi ve belgeleri paylaşarak hukuki sürecin sağlıklı bir şekilde ilerlemesine katkıda bulunmalıdır.

Tazminat Süreçleri ve İşçinin Hakları

İş kazası nedeniyle işçiye veya ailesine sağlanan haklar arasında;

            •          Geçici İş Göremezlik Ödeneği: İşçinin çalışamadığı süre boyunca geçimini sağlaması için ödenen geçici bir yardım.

            •          Sürekli İş Göremezlik Geliri: İş kazası sonucu işçinin meslekte kazanma gücünü kaybetmesi durumunda ödenir.

            •          Tazminat Davası Açma Hakkı: İş kazasında işverenin kusurlu olduğu durumlarda işçi veya işçinin ailesi maddi ve manevi tazminat talep edebilir.

Hukuki Danışmanlığın Önemi
İş kazası süreçleri hem işveren hem de işçi açısından karmaşık olabilir. İş kazasının niteliği, kusur oranları ve tazminat miktarlarının belirlenmesi gibi konular uzmanlık gerektirir. Bu nedenle, hem işverenlerin hem de işçilerin hak kaybına uğramaması için bir avukattan hukuki destek alması önemlidir.