Ayıplı Mal ve Tüketici Hakları

Ayıplı mal veya hizmetler, tüketicilerin beklentilerini karşılamayan ya da kullanım amacıyla uyumsuz olan ürün veya hizmetlerdir. Bu durumlarda tüketicilere 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çeşitli haklar tanımaktadır.

1. Ayıplı Mal Nedir?

• Tanım: Satın alınan ürün, sözleşmede belirtilen özelliklere sahip değilse veya kullanım amacına uygun değilse ayıplı mal olarak kabul edilir. Örneğin kırık, bozuk veya yanlış gönderilen ürünler ayıplı mal kapsamına girer.

• Açık ve Gizli Ayıp: Açık ayıplar, ürün tesliminde fark edilebilen kusurlardır. Gizli ayıplar ise zamanla ortaya çıkar ve kullanım esnasında fark edilir.

2. Tüketicinin Hakları

Tüketiciler, ayıplı bir ürünle karşılaştıklarında şu haklara sahiptir:

• Ürün Değişimi: Ayıplı ürünün yenisi ile değiştirilmesi talep edilebilir.

• Onarım: Ürünün ücretsiz olarak tamir edilmesi istenebilir.

• Bedel İndirimi: Ayıplı ürünün bedelinde indirim yapılması talep edilebilir.

• Sözleşmeden Dönme: Ürün bedelinin iade edilmesi talebiyle sözleşmeden dönülebilir.

3. Ayıplı Mal Süreci Nasıl İşler?

• Süreci Başlatma: Ayıp fark edilir edilmez satıcıya bildirim yapılmalıdır.

• Süre Kısıtlaması: Ayıbın fark edilmesinden itibaren açık ayıplar için 30 gün içinde bildirimde bulunmak gerekmektedir. Bu kural ticari işlemler için geçerli değildir. Ancak bazı ayıplar, garanti süresi kapsamında daha uzun süre talep hakkı doğurabilir.

• İspat Yükümlülüğü: Malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Bu durumda malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir.

4. Hizmetlerde Ayıp

• Tanım: Ayıplı hizmet, tüketicinin beklentisini karşılamayan veya sözleşmeye aykırı şekilde sunulan hizmetlerdir. Örneğin, tamamlanmamış bir tadilat işi veya eksik sağlanan bir eğitim programı ayıplı hizmet olarak kabul edilebilir.

• Haklar: Hizmetlerde ayıp durumunda da tüketicinin maldaki gibi hakları bulunmaktadır: Onarım, ücret iadesi, hizmetin yeniden sağlanması gibi.

5. Çözüm Yolları

• Satıcı ile Anlaşma: İlk etapta sorun, satıcıyla çözülmeye çalışılmalıdır. Kanımızca bu en hızlı çözüm yoludur.

• Hakem Heyeti ve Mahkeme: Anlaşma sağlanamazsa Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi devreye girer. Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesine başvuruların farkı malın veya hizmetin değeri ile ilgilidir. Düşük bedelliler için Hakem Heyetine, yüksek bedelli başvurular içinse Mahkemeye başvurulmaktadır. Bu bedeller her yıl güncellenmektedir. Bu sebeple, başvuruyu gerçekleştirmeden önce parasal sınırların detaylıca incelenmesi gerekmektedir.