Evlilik birliği sona erdiğinde eşler arasındaki mal paylaşımı, boşanma sürecinin en çok merak edilen ve en çok uyuşmazlık yaratan konularından biridir. Türk hukukunda bu konu, eşlerin evlilik sırasında tabi olduğu mal rejimine göre belirlenir.
Yasal Mal Rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma
Türk Medeni Kanunu’nun 202. maddesine göre, eşler evlenirken aralarında farklı bir mal rejimi seçmemişlerse, kanunen “edinilmiş mallara katılma rejimi” uygulanır. Bu rejim, Kanun’un 218-241. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Edinilmiş Mal – Kişisel Mal Ayrımı
Bu rejimde mallar ikiye ayrılır: evlilik süresince karşılığında bir bedel harcanarak elde edilen “edinilmiş mallar” (maaş, kira geliri, emeklilik yatırımları vb.) ve miras veya bağış yoluyla edinilen ya da evlilik öncesine ait “kişisel mallar”. Boşanmada paylaşıma konu olan, kural olarak yalnızca edinilmiş mallardır.
Katılma Alacağı Nasıl Hesaplanır?
Kanun’un 236. maddesi uyarınca, her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden varsa borçları düşülerek “artık değer” bulunur. Bu artık değerin yarısı, diğer eşin katılma alacağını oluşturur. İki taraf da böyle bir alacak hakkına sahipse, alacaklar birbirinden mahsup edilerek net tutar belirlenir.
Kusurun Mal Paylaşımına Etkisi Sınırlıdır
Uygulamada sıkça merak edilen bir konu, boşanmada kusurlu olan eşin mal paylaşımından mahrum kalıp kalmayacağıdır. Kanun’un 236/2. maddesine göre hâkim, yalnızca zina veya hayata kast nedeniyle boşanma hâllerinde, kusurlu eşin artık değerdeki payının hakkaniyete uygun biçimde azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir. Bunun dışındaki boşanma sebeplerinde (örneğin şiddetli geçimsizlik) kusur, mal paylaşımını doğrudan etkilemez.
Farklı Bir Mal Rejimi Seçilebilir mi?
Eşler, evlenmeden önce veya evlilik sırasında noter huzurunda düzenlenecek bir mal rejimi sözleşmesiyle mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı rejimlerinden birini de seçebilir. Bu tercih, boşanma anında uygulanacak paylaşım kurallarını önemli ölçüde değiştirir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlıklarda bir avukattan hukuki destek almanızı öneririz.
Bir Cevap Yazın